Trong bối cảnh chuyển đổi số và tái cơ cấu ngành nông nghiệp ngày càng sâu rộng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định 2060/QĐ-BNNMT phê duyệt Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Nông nghiệp và Môi trường giai đoạn 2026-2030.
Bên cạnh nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động, kế hoạch còn đặt mục tiêu xây dựng lực lượng nông dân chuyên nghiệp, đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại và những “nông dân số” có khả năng ứng dụng công nghệ, tiếp cận thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp.
Kế hoạch hướng tới nâng cao kỹ năng cho khoảng 750.000 lao động, hình thành lực lượng nông dân số. Ảnh: NNMT.
Hướng tới lực lượng nông dân chuyên nghiệp, thích ứng thời đại số
Mục tiêu tổng thể của Kế hoạch là nâng cao chất lượng lao động nông nghiệp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, có khả năng ứng dụng khoa học công nghệ và thích ứng linh hoạt với biến đổi của thị trường.
Theo đó, khoảng 750.000 lượt lao động nông nghiệp sẽ được đào tạo, bồi dưỡng trong giai đoạn 2026-2030. Nội dung đào tạo ngoài kỹ thuật sản xuất, còn mở rộng sang quản lý kinh tế nông nghiệp, thương mại điện tử, chuyển đổi số, phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một trong những trọng tâm của chương trình là hình thành lực lượng “nông dân số”, những người vừa thành thạo sản xuất vừa biết khai thác công nghệ số, quản trị sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường và phát triển thương hiệu nông sản.
Bên cạnh người sản xuất trực tiếp, đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã cũng được xác định là nhóm đối tượng then chốt. Việc nâng cao năng lực quản trị cho lực lượng này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của kinh tế tập thể - mắt xích quan trọng trong tổ chức sản xuất nông nghiệp hiện đại.
Triển khai trên phạm vi toàn quốc
Kế hoạch được triển khai trên phạm vi toàn quốc, với sự tham gia của hệ thống đào tạo, khuyến nông, hợp tác xã và các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đối tượng đào tạo đa dạng, bao gồm: lao động nông thôn, nông dân sản xuất trực tiếp, thành viên hợp tác xã, cán bộ quản lý hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp và đội ngũ cán bộ kỹ thuật cơ sở.
Kế hoạch đặt ra các mục tiêu cụ thể về đào tạo, bồi dưỡng hàng trăm nghìn lượt lao động nông nghiệp mỗi năm. Ảnh: NNMT.
Điểm đáng chú ý là các địa phương được chủ động điều chỉnh cơ cấu chỉ tiêu đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế, đặc thù sản xuất và điều kiện tổ chức thực hiện. Cách tiếp cận này tạo ra sự linh hoạt, giúp chương trình đào tạo bám sát thực tiễn, tránh dàn trải, hình thức.
Cùng với đó, nội dung và phương thức đào tạo sẽ được đổi mới theo hướng thực hành, dễ tiếp cận và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Các mô hình đào tạo tại chỗ, “cầm tay chỉ việc”, đào tạo trực tuyến hoặc kết hợp giữa lý thuyết với thực hành sẽ được tăng cường.
Song song đó là phát triển đội ngũ giảng viên, chuyên gia và hệ thống cơ sở đào tạo. Công nghệ số, các nền tảng học trực tuyến, dữ liệu số và công cụ mô phỏng sẽ từng bước được ứng dụng nhằm mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo.
Bảo đảm nguồn lực, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện
Để nâng cao hiệu quả đào tạo, kế hoạch nhấn mạnh việc tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và hợp tác xã. Đây được xem là điều kiện quan trọng để bảo đảm đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động, tạo cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người học.
Nguồn lực thực hiện được huy động từ nhiều kênh, gồm ngân sách nhà nước, nguồn xã hội hóa và sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Việc đa dạng hóa nguồn lực nhằm giảm áp lực cho ngân sách, đồng thời tạo điều kiện mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng chương trình.
Công tác tổ chức thực hiện được phân công rõ ràng, với vai trò chủ trì của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan. Các địa phương giữ vai trò trung tâm trong triển khai, từ xây dựng kế hoạch cụ thể, bố trí nguồn lực đến giám sát, đánh giá kết quả.
Đặc biệt, cơ chế giám sát, đánh giá được chú trọng nhằm đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch. Các chỉ tiêu đào tạo, kết quả đầu ra, mức độ đáp ứng nhu cầu thực tiễn sẽ là những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng chương trình.
Kế hoạch cũng khuyến khích đổi mới sáng tạo trong tổ chức thực hiện, như thí điểm các mô hình đào tạo mới, hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ tiên tiến. Đây là cơ sở để từng bước nâng tầm nguồn nhân lực nông nghiệp Việt Nam, tiệm cận với các chuẩn mực khu vực và quốc tế.
